Sinds begin 2007 staat het woord officieel in de Petit Robert, gepubliceerd onder de strenge controle van de Académie française: ‘kärcher’, synoniem voor hogedrukreiniger. ‘Kärcher’, het werkwoord, voor ‘werken met een hogedrukreiniger’. Daarmee is de omvorming van de Duitse merknaam Kärcher tot een Franse soortnaam een feit.

De Duitse machines  zijn al sinds 1962 op de Franse markt, de soortnaam doet in het Franse taalgebied, ook in België, sinds 1992 de ronde.

Het woord kreeg een politieke lading toen in de zomer van 2005 na rellen in de Parijse banlieue de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Sarkozy, vandaag president, publiek te kennen gaf dat het tijd werd ‘de voorsteden met een kärcher te reinigen’. Dat was olie op het vuur van ‘les voyous’, ‘la racaille’, het tuig, het gespuis, om de woorden van Sarkozy te gebruiken. Nog tijdens de presidentiële verkiezingscampagne bijna twee jaar later is Sarkozy met het woord ‘kärcher’ (Frans uitspraak ‘kersjee’) achtervolgd, maar de kans is groot dat het hem ook veel stemmen heeft opgeleverd.

Een merknaam kan alleen maar soortnaam worden op basis van groot succes, maar de eigenaars van het merk zijn daarover zelden enthousiast. In het geval van Kärcher krijg je dan de situatie dat ook de hogedrukreinigers van andere merken ‘kärcher’ worden genoemd, zodat je eigen merknaam op de achtergrond verdwijnt. De Duitse onderneming uit het Zwabische Winnenden heeft haar omzet sinds 1980 vertienvoudigd tot 1,25 miljard euro, telt 6500 werknemers en is bijna over de hele wereld verspreid.

Kort voor de Franse presidentsverkiezingen voelde het zich geroepen in de Franse media een dure reclamecampagne te voeren en brieven naar de presidentskandidaten te schrijven met het verzoek het woord ‘kärcher’ niet in een negatieve context te gebruiken. Per slot van rekening luidt de internationale slogan van de firma: ‘Living for a cleaner world’.  Misschien was het gewoon een slimme reclamestunt. Want de ondernemig heeft eerder al de media gehaald door haar schoonmaaktroepen naar het Christusbeeld van Rio de Janeiro te sturen, naar de marmerene zuilen (284) van het Sint-Pietersplein in Rome of om de koppen van de Amerikaanse presidenten in Mount Rushmore een schoonmaakbeurt te geven.

De Duitse journalist Eckhard Fuhr schreef in november 2005 (FAZ 08.11.05) in een beschouwend artikel, verwijzend naar de Duitse criticus Hans Magnus Enzensberger, dat een hogedrukreiniger feiteljk het instrument/de machine van Sisyphus is. De firma Kärcher haalt haar kracht uit het feit dat waar is schoongemaakt, opnieuw zal moeten worden schoongemaakt.  Je kunt er niets mee oplossen, zo luidde de boodschap aan Sarkozy.

De merknaam Kärcher stamt van de stichter Alfred Kärcher (1901-1959) uit Bad Cannstatt die in 1950 de eerste Europese warmwater-hogedrukreiniger ontwikkelde en patenteerde. Na zijn dood nam zijn vrouw Irene, tot haar overlijden in 1989,  de leiding over.  Haar twee kinderen - de eigenaars - zitten niet meer in het management.  Aan een beursgang wordt niet gedacht. 

Comments

Leave a Reply